14 listopada 2025 roku, podczas konferencji prasowej w sali plafonowej Pałacu Braunschweigów w Kołobrzegu, oficjalnie zaprezentowano kielich związany z kościołem Świętego Ducha, który zniknął z krajobrazu miasta.
Kościół Świętego Ducha, wzmiankowany już w 1282 roku, był najstarszą potwierdzoną świątynią w tej części Kołobrzegu. Pełnił jednocześnie funkcję kościoła i szpitala, służąc najuboższym mieszkańcom. Z budowli tej nie zachowały się żadne materialne pozostałości; jej wygląd znamy jedynie z dawnych rycin, m.in. z panoramy miasta z 1614 roku.
Przełom w badaniu historii kościoła nastąpił dzięki badaniom ojca Łukasza Waszkielisa, franciszkanina i historyka sztuki, odpowiedzialnego za zabytki w Prowincji Św. Maksymiliana Marii Kolbego, który natrafił w zbiorach franciszkanów na kielich sygnowany datą 1688. Wzmianki o możliwym istnieniu kielicha związanego z kościołem publikował dr Robert Dziemba, autor badań nad historią i wyposażeniem świątyni. To on przeprowadził kwerendę — jako kierownik Działu Historii Kołobrzegu — co pozwoliło jednoznacznie potwierdzić pochodzenie zabytku.
Ustalono, że jednym z fundatorów kielicha był burmistrz Kołobrzegu F. J. Winter — wcześniej miejski skarbnik. Źródła wskazują, że wspierał on odbudowę kościoła po pożarze, finansował zakup naczyń liturgicznych oraz budowę empory. Kielich jest dziś jedynym materialnym zabytkiem związanym z parafią Świętego Ducha.
Teraz, dzięki ojcowi Bogdanowi Wrońskiemu, proboszczowi Parafii Świętego Krzyża w Kołobrzegu, kielich trafił w depozyt do Muzeum Miasta Kołobrzeg. Od momentu prezentacji w Pałacu Braunschweigów będzie dostępny na wystawie muzealnej.
Jest to wydarzenie wyjątkowe — naczynia liturgiczne rzadko trafiają do zbiorów muzealnych. W tym przypadku zabytek posiada potwierdzoną proweniencję i stanowi unikalne świadectwo najdawniejszych dziejów miasta.
Jak podkreśla ojciec Łukasz, odkrycie kielicha jest nie tylko sukcesem badawczym, lecz także ważnym elementem przywracania pamięci o duchowym dziedzictwie Kołobrzegu. Franciszkanie, obecni w mieście od 1945 roku, od dekad opiekują się miejscami i przedmiotami o znaczeniu historycznym.
